Wat is de betekenis van CBDC?

Je hoort af en toe in het nieuws dat verschillende landen werken met een CBDC, maar je vraagt je dan waarschijnlijk af: “wat betekent CBDC?”, en je wilt graag weten waar het voor staat of waarom het gebruikt wordt. We leggen het hier uit. De term CBDC staat voor Central Bank Digital Currency, oftewel Centrale Bank Digitale Valuta. Het is een term die in de afgelopen jaren een stuk populairder geworden is, wat vooral te danken is aan de digitalisering van de wereld. 

Mensen gebruiken namelijk veel minder vaak fysieke betalingsmethoden zoals geldbiljetten of muntstukken, in de plaats daarvan gebruiken we bankkaarten of zelfs onze smartphones. Daarnaast zijn er steeds meer mensen die online aankopen doen, waarbij je enkel digitaal kunt betalen. Echter zijn de huidige methoden met digitale betaalmiddelen vaak traag en kunnen er transactiekosten bij komen kijken. Dit is waarom grote financiële instellingen CBDC’s of digitale bank-munten willen ontwikkelen. Daarnaast zijn deze digitale bank-munten ook een manier om mee te gaan met de digitale revolutie die de rest van de wereld doorgaat. Het uiteindelijke doel ervan is om als aanvulling op contant geld te werken om zich voor te bereiden op een tijd waarin er geen fysiek geld meer nodig is. 

Een CBDC kun je zien als een digitale bank-munt die gebouwd is op blockchaintechnologie of op een gecentraliseerd grootboek. Het is de digitale versie van de officiële valuta binnen een land of binnen een regio. Dit geld kun je niet in biljetten of munten in je portemonnee meebrengen, maar het wordt bewaard in een speciale app op je telefoon of computer. Deze app is te vergelijken met een crypto wallet. 

Doordat het ontwikkeld en verdeeld wordt door de officiële bankinstellingen, zoals bijvoorbeeld de Europese Centrale Bank in Europa, is het volledig te vertrouwen en veilig om te gebruiken. Je hoeft je hierbij dus ook geen zorgen te maken dat je digitale geld op een gegeven moment zal verdwijnen of dat het nep is. Hiernaast geeft de blockchaintechnologie ook transparantie over de transacties aangezien deze geregistreerd worden. 

Een CBDC is een digitale valuta die op verschillende manieren opgebouwd kan worden. De eerste keuze die financiële instellingen moeten maken is welke technologie er gebruikt zal worden. 

Zowel Blockchain technologie als een gecentraliseerd grootboek zijn ontworpen om transacties op een veilige, snelle en transparante manier vast te leggen, maar de technologieën zullen dit elk op een unieke manier doen. 

Er zijn landen die beide systemen uitproberen om na te gaan welke optie het beste is voor hun CBDC. De landen die gebruikmaken van een blockchain systeem zullen transacties net zo snel kunnen uitvoeren als crypto transacties. Ze zullen ook vrijwel even transparant zijn als transacties van cryptocurrencies. Echter zullen slechts bepaalde financiële instellingen toestemming krijgen om de transacties van CBDC's te valideren en te beheren.

De transacties van landen die kiezen voor een ledger of een gecentraliseerd systeem, zijn een stuk minder transparant. In dit systeem zullen alle gegevens en transacties opgeslagen worden op een beveiligd netwerk, onder toezicht van de centrale bank. Dit systeem is een stuk efficiënter en makkelijker om te controleren, maar het is een stuk minder transparant dan blockchaintechnologie. 

De centrale bank die de CBDC op zal stellen, is meteen ook de enige instantie die nieuwe digitale munten mag uitgeven. Dit kun je vergelijken met de manier waarop de ECB bijvoorbeeld extra geld mag laten maken onder bepaalde regels. Ook zal de financiële instelling, die de CBDC opricht, de regels voor gebruik, het toezicht ervan en de privacy van de valuta mogen bepalen. 

Voor gebruikers zoals normale mensen, zal een CBDC niet heel anders aanvoelen dan de betalingsmethoden die we tegenwoordig al hebben. Zo is het de bedoeling om er uiteindelijk dingen mee te kunnen doen zoals het betalen van boodschappen in een winkel, het verzenden van geld naar anderen en het betalen van rekeningen. Hiervoor zul je echter wel een “wallet” nodig hebben bij een commerciële bank of bij de centrale bank van de regio van deze CBDC.  

Nu je een antwoord hebt op de vraag “Een CBDC wat is dat?” kunnen we je ook de voor- en nadelen van de technologie meegeven. CBDC’s zijn namelijk niet zomaar een oplossing om de digitalisering van de wereld te volgen. Zo zijn er ook nog verschillende voordelen die het met zich mee brengt. We hebben er een aantal voor je op een rijtje gezet. 

Wanneer een grote regio gebruik maakt van een CBDC, worden alle transacties instant. Aangezien alle transacties via de centrale bank zullen verlopen, en er dus ook geen derde partijen bij betrokken moeten zijn, zul je het geld 24 uur per dag en zeven dagen per week in enkele ogenblikken kunnen versturen of ontvangen. Ongeacht de bank waar je jouw wallet hebt. 

Aangezien er bij deze digitale valuta minder tussenpersonen en derde partijen zitten, zullen de transactiekosten een stuk lager zijn. Zelfs wanneer je geld naar het buitenland verstuurt. Dit is dus vooral handig voor mensen die vaak geld overmaken naar het buitenland of kleine bedrijven die hoge transactiekosten betalen aan banken of betaalproviders. 

De CBDC’s zorgen ervoor dat het volgen en controleren van transacties een stuk makkelijker zal worden. Elke betaling zal namelijk vastgelegd worden in een betrouwbaar digitaal systeem zoals de Blockchain of het gecentraliseerd grootboek. Hierdoor kunnen verdachte of frauduleuze activiteiten sneller worden opgespoord waardoor het witwassen van geld, het ontduiken van belastingen en financiële criminaliteit een stuk minder zal worden. Dit allemaal zonder dat de normale gebruikers deze extra stappen moeten zien. 

CBDC’s zullen zorgen voor heel wat nieuwe toepassingen voor grootschalige financiële systemen. Zo kunnen er bijvoorbeeld slimme contracten aangemaakt worden die betalingen kunnen doen, zodra er voldaan wordt aan bepaalde voorwaarden. Dit zonder tussenkomst van een persoon of een bank. 

Hiernaast zouden mensen die geen bankrekening hebben ook meer en beter toegang krijgen tot financiële diensten. 

Als laatste kunnen overheden, door gebruik te maken van CBDC’s, een stuk sneller steunmaatregelen en toeslagen betalen aan mensen zonder dat ze hier een bank voor nodig hebben.

In elk land waar men de euro gebruikt, zul je zonder probleem je biljetten en muntstukken kwijt kunnen. Als je zelf echter vaker op reis gaat, heb je misschien al gemerkt dat je bankkaart niet altijd en overal zal werken. Dit komt doordat we in Europa nog geen internationaal betaalnetwerk ontwikkeld hebben waar elk land mee werkt. Met de CBDC’s zou dit verholpen worden. Zo zou elk land waar men de euro gebruikt, ook gebruik maken van de lokale CBDC, of de digitale euro. Door de instant betalingen en het feit dat de transacties via de centrale bank gaan, hoeven mensen die op reis gaan zich geen zorgen meer te maken over het uitvoeren van betalingen in het buitenland. 

Hoewel er veel voordelen zijn die CBDC’s met zich mee zullen brengen, zijn er ook een aantal nadelen waar je op moet letten. Deskundigen maken zich vooral zorgen over: 

Om je een duidelijker beeld te geven over wat deze nadelen precies zijn, leggen we ze hieronder verder uit. 

Aangezien een CBDC beheerd wordt door een grote financiële instelling die ook alle transacties zal controleren en valideren, maken deskundigen zich zorgen over privacy. Zo kunnen CBDC’s namelijk enorm veel inzicht geven op persoonlijke transacties die je dagelijks uitvoert. De meeste centrale banken beloven dat ze privacy serieus nemen en dat dit niet het geval zal zijn, er is echter nog geen duidelijke regelgeving over hoe ze je privacy zullen beschermen. De grootste vraag is: “Hoeveel vrijheid heb je nog als elke transactie digitaal en zichtbaar is voor de overheid?” 

Een CBDC maakt het mogelijk voor de overheid om regels toe te voegen over hoe en wanneer je geld mag uitgeven. In extreme gevallen zou de overheid bijvoorbeeld ook betalingen kunnen stoppen, geld vast kunnen zetten of beperkingen opleggen op bepaalde uitgaven. Experts hebben het hier dan vooral over de financiële vrijheid en de individuele rechten die we hebben in een samenleving. 

Voordat CBDC’s op een grootschalige manier gebruikt kunnen worden, zullen overheden en andere financiële instellingen eerst voor noodplannen moeten zorgen. Dit moeten ze doen om het risico van cyberaanvallen zo klein mogelijk te houden. Wanneer de samenleving overstapt op een volledig digitaal werkend systeem, is er een grote kans dat hackers deze digitale infrastructuur zullen aanvallen waardoor storingen en technische fouten zich voordoen. Dit kan voor ernstige gevolgen zorgen. 

CBDC’s werken zonder tussenkomst van een commerciële bank. Echter hebben commerciële banken het geld van mensen nodig om hun deuren open te houden. Wanneer mensen dus met grote hoeveelheden overstappen naar digitale rekeningen bij de centrale bank, kan het zijn dat deze commerciële banken minder geld hebben om uit te lenen. Dit klinkt misschien niet al te erg, maar dit betekent ook dat er minder snel leningen goedgekeurd worden en dat er hogere rentes aan vast zitten. 

Hoewel CBDC’s nog niet de norm zijn in de meeste landen, zijn er toch al een aantal grote spelers die hun eigen CBDC’s aan het ontwikkelen zijn. Zo heb je bijvoorbeeld Europa die in de laatste fase van het ontwikkelingsproces zitten, terwijl Amerika ook bezig is met het voorbereiden op een eigen CBDC. Echter is er ook een land dat al jaren voor ligt op de rest van de wereld: China. Hier maakt een groot deel van de bevolking al gebruik van de digitale Yuan. 

China begon in 2014 al met het ontwikkelen van de E-Yuan, hun eigen CBDC. In 2020 werd het voor het eerst in 4 steden geïntroduceerd, maar het groeide al snel uit tot een groot project waar al meer dan 260 miljoen mensen gebruik van kunnen maken. Tegenwoordig gebruiken bijna 1 op de 5 inwoners van China de E-Yuan of hebben ze een digitale wallet die ze voor de E-Yuan aangemaakt hebben. 

Het invoeren van een CBDC is niet zo evident. Zo moeten banken zich voorbereiden om mensen deze e-wallets aan te kunnen bieden. Hiernaast moeten er systemen geïmplementeerd worden, zodat gebruikers van de digitale euro er overal mee kunnen betalen. De Verenigde Staten van Amerika en Europa zijn van plan om deze aanpassingen zo snel mogelijk door te voeren. 

Binnen Europa is men al een lange tijd bezig met het ontwikkelen van een digitale euro, waardoor de laatste fase van het implementatieproces is aangebroken. De laatste beslissingen worden nog gemaakt en men is alle systemen aan het voorbereiden op de komst van een digitale euro. De CBDC van Europa zou al zo vroeg als 2026 gelanceerd kunnen worden. 

In Amerika lopen ze nog een stukje achter op Europa. Zo zijn ze daar namelijk nog altijd bezig met de onderzoeksfase. Er moeten nog verschillende beslissingen gemaakt worden over hoe de digitale dollar geïmplementeerd zal worden.

In China is het echter een heel ander verhaal. Hier hebben ze momenteel al verschillende varianten van de digitale Yuan die uitgetest worden en toegankelijk zijn voor iedereen. Volgens het “Foreign Policy Research Institute” werd de eerste versie van een Chinese CBDC voor het eerst ingevoerd in april 2020. Men probeerde dit voor het eerst in 4 steden, maar het is ondertussen al uitgebreid tot 29 steden, waaronder de 5 grootste steden van het land. China is dus bezig met een volledige implementatie en wil zelfs proberen om toeristen de e-Yuan te laten gebruiken. 

Europa en de Verenigde Staten van Amerika zijn druk bezig met het ontwikkelen van hun eigen CBDC’s, zoals de digitale euro of de digitale dollar. Echter is het ontwikkelen van zo een digitale valuta niet het enige wat landen moeten doen om het te kunnen implementeren. Er zullen ook meteen nieuwe wetten, regulaties en technologische upgrades uitgevoerd worden om dit op grote schaal te kunnen ondersteunen. Men is er echter wel van overtuigd dat we in de volgende 2-5 jaar de digitale munt van verschillende grote spelers zoals de VS en Europa mogen verwachten. 

Ben je zelf geïnteresseerd in de ontwikkeling van lokale CBCD’s? Dan raden we je zeker aan om regelmatig nieuwe artikels van betrouwbare bronnen te lezen. De ontwikkeling van deze systemen gaat namelijk enorm vlug, waardoor je dus ook altijd nieuws kunt vinden. 

De digitale euro is een vorm van een Centrale Bank Digitale Valuta. Deze zal uitgegeven en gereguleerd worden door de Europese Centrale Bank en zal via een speciale wallet bij banken beschikbaar zijn. De CBDC binnen Europa zal een digitale versie van de euro worden, die je net zoals de fysieke euro biljetten en muntstukken kunt gebruiken om betalingen uit te voeren of overschrijvingen te maken. 

Wanneer de digitale euro geïmplementeerd wordt, zul je overal waar je met euro’s kunt betalen, ook kunnen betalen met de digitale euro. Het kan echter wel een lange tijd duren voordat elk land die de euro als officiële valuta gebruikt, de digitale euro zal accepteren. 

Het grote voordeel van deze internationale transacties is dat je niet meer afhankelijk bent van een bank. Wanneer je de digitale euro gebruikt zul je altijd instant transacties uit kunnen voeren, zonder dat je hierbij moet wachten op de tussenpartij zoals een bank. Dit komt doordat alle transacties ook via de Europese Centrale Bank zullen verlopen. 

Hoewel de digitale euro een CBDC is, is niet elke CBDC een digitale euro. Zo is de digitale euro een specifieke term die enkel binnen de Eurozone gebruikt zal worden. Het grote verschil tussen digitale euro en CBDC is dat de digitale euro een voorbeeld van een CBDC is, net zoals de E-Yuan, terwijl CBDC een term is met als betekenis een digitale valuta van eender welke centrale bank. 

CBDC’s zijn in de meeste landen nog in ontwikkeling, of in een eerste testfase waardoor je deze nog niet zomaar zult kunnen kopen. In Europa zal het bijvoorbeeld tot 2026 kunnen duren voordat mensen de digitale euro zullen kunnen kopen. De enige plaats waar je tegenwoordig al CBDC’s kunt vinden is in China. Hier zijn CBDC’s al op een hoger niveau geïmplementeerd, en worden ze al in 29 steden geaccepteerd als geldig betaalmiddel. De inwoners van landen zoals China hebben echter enkel toegang tot bepaalde digitale valuta via apps die door de overheid goedgekeurd zijn. 

Wanneer er meer landen zijn die gebruik maken van hun eigen CBDC’s zullen deze verdeeld worden door de centrale bank, of door een samenwerking van commerciële banken en de centrale bank van een bepaalde regio. 

Hiernaast zullen er ook officiële overheidsinstellingen zijn die hier een algemeen overzicht over zullen hebben. Op deze manier kunnen ze namelijk vaak controles uitvoeren op potentiële zwakheden van de systemen. Daarnaast hebben ze op deze manier ook meer zicht op frauduleuze transacties binnen hun systeem. 

Hoewel de meeste CBDC ontwikkelingen nog in de vroege fase zitten, is de toekomst van deze systemen wel al duidelijk. Zo kunnen ze in de komende 5 tot 10 jaar een belangrijke rol gaan spelen in ons dagelijkse leven.

Een van de grootste voordelen van CBDC’s zijn de internationale transacties die men er mee uit kan voeren. Zo zijn internationale betalingen momenteel zeer traag en komen er vaak transactiekosten bij kijken, vooral wanneer er meerdere betaalnetwerken gebruikt worden. Dit zou met de introductie van CBDC’s een stuk efficiënter worden, waardoor je snel en goedkoop geld kunt overmaken van Europa naar een land in Azië. Wanneer je op vakantie gaat, kun je via deze systemen dan ook geld overzetten naar de digitale Yuan of dollar, zonder dat hier extra stappen voor nodig zijn.   

Deze digitale valuta kunnen in de toekomst ook gekoppeld worden aan Web3-technologie, zoals contracten. Voorbeelden hiervan zijn: 

Dit zou allemaal gebeuren zonder dat er een derde partij bij betrokken moet worden. 

Centrale banken, overheden en andere financiële instellingen zien de toekomst van CBDC’s ook zitten. Ook zijn er veel private bedrijven die zich nu al proberen voor te bereiden op de ontwikkelingen van deze technologie, zodat ze klanten meteen deze nieuwe betalingsmethoden aan kunnen bieden.

Zowel cryptocurrencies als CBDC’s zijn digitale valuta die gebruik kunnen maken van blockchaintechnologie. Echter zijn het volledig verschillende vormen van digitaal geld. Je kunt de grote verschillen in 3 categorieën opdelen. 

Om het beter uit te kunnen leggen, gaan we dieper in op beide categorieën. 

Het meest aantrekkelijke onderdeel van cryptocurrencies zoals bitcoin of Ethereum, is het feit dat ze volledig gedecentraliseerd zijn. Dit betekent dat er geen centrale partij, bijvoorbeeld een overheid of een bank, is die controle heeft over dit netwerk. Iedereen kan transacties goedkeuren en zelf gebruikmaken van het netwerk zonder dat er iemand toestemming voor moet geven. 

Een CBDC daarentegen is gecentraliseerd en staat volledig onder toezicht van een centrale bank. Deze bepaalt ook wie het geld uitgeeft, hoe het wordt gebruikt en hoe men de transacties beheert.  

Cryptocurrencies zijn bedacht als een alternatieve manier voor traditionele financiële instellingen. Het was de bedoeling om mensen meer vrijheid, anonimiteit en onafhankelijkheid te geven. Er zijn ook mensen die het zien als een manier om buiten het bestaande financiële systeem geld te sparen. 

Het doel van CBDC’s is juist om het bestaande geldsysteem veiliger, sneller en moderner te maken na de implementatie van de nieuwe technologie. Het is dus geen manier om banken te omzeilen, maar eerder een manier om banken mee te laten evolueren tot de digitale wereld. 

Het grootste voordeel aan CBDC’s is de betrouwbaarheid die ze met zich meebrengen. Zo wordt deze digitale valuta namelijk door een officiële instantie uitgegeven. Hierdoor is het net zo betrouwbaar als het contant geld dat je in dit land kunt verkrijgen. Ook zal de digitale munt altijd dezelfde waarde hebben als de fysieke valuta. 

Cryptocurrencies zijn daarentegen gemaakt door een groep ontwikkelaars of een open source-community. Hierdoor kan in principe iedereen een cryptocurrency ontwikkelen en op de markt brengen, waardoor niet alle crypto’s een betrouwbare achtergrond hebben. 

Er zijn verschillende platformen waarop je een digitale wallet kunt openen om te investeren in deze cryptocurrencies. Ook zijn er steeds meer online platformen en organisaties die betalingen met Ethereum of bitcoin accepteren. Daarnaast wordt er dagelijks nieuwe software ontwikkeld die met dezelfde blockchain technologie als Ethereum of bitcoin werken, waardoor het investeren in deze cryptocurrencies ook enorm handig kan zijn.